คุณค่า 1. ทางสำนวนโวหาร มีความไพเราะคมคาย ลึกซึ้งกินใจ มีสัมผัสอักษร คุณค่าทางวรรณคดี เป็นหลักฐานที่แสดงให้เห็นความนิยมยกย่อง เรื่องอิเหนาที่สืบเนื่องมาแต่สมัยกรุงศรีอยุธยา 2. ทางด้านสังคม แสดงให้เห็นชีวิตความเป็นอยู่ของคนไทยโดยทั่วไป (อุทัย ไชยานนท์ , 2545 : 52) 13.2.5 นิราศเมืองกวางตุ้งมีคุณค่าทางด้านใด ? พระยามหานุภาพ เป็นผู้แต่งนิราศเรื่องนี้ แต่ไม่มีหลักฐานที่ชัดเจนเกี่ยวกับประวัติของกวีผู้นี้ สันนิษฐานกันว่าเป็นหัวหน้าคณะทูต ซึ่งสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีส่งไปเจริญสัมพันธไมตรียังประเทศจีน พ.ศ. 2324 ในแผ่นดินพระเจ้าเคี่ยนหลง ณ กรุงปักกิ่ง พระราชนัดดาของพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าฯ คือ เจ้าฟ้ากรมหลวงนเรนทร์รณเรศ (ทองจีน) ในครั้งนั้นดำรงพระยศเป็นหลวงฤทธินายเวรมหาดเล็ก เป็นอุปทูต ร่วมเดินทางไปด้วย การเดินทางไปเมืองจีนครั้งนั้น เป็นช่วงเวลาใกล้สิ้นรัชกาลพระเจ้ากรุงธนบุรี บ้านเมืองกำลังมีเหตุการณ์ไม่สงบ ผลงานทางการทูตจึงไม่เป็นที่สนใจของคนทั่วไป และพงศาวดารก็มิได้กล่าวถึงผลงานครั้งนั้นไว้อย่างชัดเจน กวีผู้นี้ได้รับพระราชทานบรรดาศักดิ์เป็นที่พระยามหานุภาพ ในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช มีผลงานกลอนชื่อ “ เพลงยาวว่าความ ” แต่งร่วมกับกวีอื่นในรัชกาลที่ 1 คือเจ้าพระยาพระคลัง (หน) จมื่นไวยวรนาถและหลวงทรงพล (เพลงยาวเรื่องนี้มีรวมอยู่ในหนังสือประชุมเพลงยาว ฉบับหอสมุดแห่งชาติ) นิราศพระยามหานุภาพไปเมืองจีน หรือที่รู้จักกันทั่วไปว่า นิราศเมืองกวางตุ้ง เป็นกลอนนิราศที่แต่งขึ้นในสมัยกรุงธนบุรี ซึ่งมีความสำคัญยิ่งในทางประวัติศาสตร์ เพราะเป็นจดหมายเหตุฉบับเดียวที่ปรากฏรายการ เรื่องสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชทรงแต่งราชทูต ไปเจริญทางพระราชไมตรี ณ กรุงปักกิ่ง นับเป็น วรรณกรรมล้ำค่า ที่ให้อรรถรสทางกวีนิพนธ์ ประเภทกลอน คือ เป็นกวีนิพนธ์เรื่องแรกที่กวีพรรณา สถานที่การเดินทางทางทะเลจากประสบการณ์ของตนเอง เป็นเอกสารที่มีความสำคัญทั้ง ทางวรรณคดี ประวัติศาสตร์และทางการทูต มีความยาว 372 คำกลอน