ภาพรามเกียรติ์ ตอนหนุมานทอดตนเป็นสะพานให้กองทัพพระพรต ข้ามมหาสมุทรกลับกรุงศรีอยุธยา, 2473 สีฝ่น จิตรกรรมฝาผนัง ห้อง 154 พระระเบียงวัดพระศรีรัตนศาสดาราม พระบรมมหาราชวัง กรุงเทพฯ โดยศิลปิน สวงษ์ ทิมอุดม (ภาพจากหนังสือศิลปะรัตนโกสินทร์รัชกาลที่ 1-8 เล่ม 1) ที่มาของบทพระราชนิพนธ์เรื่องนี้ ก็เนื่องจากได้เสด็จกรีธาทัพลงไปปราบชุมนุมเจ้านครที่เมืองนครศรีธรรมราช เมื่อปี พ.ศ.2312 ครั้งนั้นเจ้านครพร้อมทั้งพรรคพวกญาติพี่น้องคนสำคัญ ได้หลบหนีไปยังเมืองเทพา ( อยู่ในเขตจังหวัดสงขลาปัจจุบัน ) กองทัพกรุงได้ยกติดตามไป จดหมายเหตุความทรงจำของกรมหลวงนรินทรเทวี กล่าวถึงเรื่องราวในตอนนี้ไว้ว่า “ พระฤทธิเทวา เจ้าเมือง รู้ว่ากองทัพบกติดตาม กลัวพระบารมี ส่งตัวเจ้านครฯ กับพวกพ้องพงศ์พันธุ์ ทั้งละครผู้หญิง เครื่องประดับเงินทองราชทรัพย์สิ่งของ ส่งมาถวายพร้อม ” แปลว่า ครั้งนั้นนอกจากจะได้ตัวเจ้านครฯ บุคคลสำคัญที่สุดมาเป็นเชลยได้แล้ว ยังได้ละครผู้หญิงเป็นผลพลอยได้ตามมาด้วย